Tijdens de module capitoneren in mijn opleiding meubelstoffeerder bij SyntraPXL in Pelt maakte ik mijn eerste capitonbord. Geen meubel, maar een oefenpaneel waarop alle basistechnieken van capitoneren samenkomen
Wat is capitoneren?
Capitoneren is een klassieke stoffeertechniek waarbij stof met knopen diep in het schuim wordt getrokken. Hierdoor ontstaan vaste plooien en een herkenbaar patroon van kuiltjes en ‘dakjes’. Je ziet deze techniek vaak terug in hoofdborden, fauteuils en klassieke banken.
Dit oefenpaneel is bedoeld om:
- gevoel te krijgen voor spanning en stofverbruik
- het ritme van knopen en plooien te leren
- netjes en symmetrisch te werken
Gebruikte stoffen voor dit capitonbord
Voor dit capiton-project heb ik bewust gewerkt met twee verschillende stoffen.
Basisstof: Gaia-57 van De Ploeg
De basis van het capitonbord is gemaakt van Gaia-57 van De Ploeg. Deze stof had ik nog over van het project waarbij ik mijn eetkamerstoelen herstoffeerde. Door restmateriaal te gebruiken, kon ik dit oefenpaneel maken zonder extra stof aan te schaffen.
👉 In deze blog lees je meer over dat project: Een nieuw leven voor oude eetstoelen
Gaia-57 is een stevige meubelstof met een mooie structuur, waardoor hij zich goed leent voor capitoneren en het vormen van duidelijke plooien.
Knopenstof: Adore – kleur Moss
Voor de knopen koos ik bewust een andere stof om meer contrast te creëren: Adore in de kleur Moss. Deze stof heeft een zachte uitstraling en een rijke kleur, waardoor de knopen extra opvallen in het capitonpatroon.
Benodigdheden voor een capitonbord
Voor dit capiton-project gebruikte ik:
- houten plank (min. 12 mm dik, ca. 50 × 60 cm)
- polypress plaat van 2 cm
- koudschuim (2 lagen van 2 cm)
- contactlijm
- stof voor het paneel
- stof voor de knopen (mag contrasterend zijn)
- knopen + knopenpers
- capitonboor
- boormachine
- knopentouw
- tacker + nieten
- meetlint, potlood, schaar
Stap 1: Opbouw van het paneel
Als basis heb ik drie lagen opgebouwd:
- Polypress (2 cm) op maat gezaagd
- Twee lagen koudschuim (2 × 2 cm)
- Alles exact even groot als de houten plank
Deze drie lagen heb ik met contactlijm op elkaar gelijmd. Zo ontstaat een stevige, maar zachte ondergrond van ongeveer 8 cm dik.
Stap 2: Patroon uittekenen voor de knopen
Op het schuim tekende ik eerst een rand van 6 cm. Binnen deze rand mogen de knopen komen.
Daarna:
- bepaalde ik het aantal knopen (vrij te kiezen)
- tekende ik eerst het patroon
- zette ik rechte lijnen (geen diagonalen) om gelijke afstanden te garanderen
Stofberekening
Bij het berekenen van de stof hield ik rekening met:
- maat van de plank
- dikte van plank + schuim (8 cm)
- extra stof onder de plank om vast te nieten (±5 cm)
- ca. 4 cm extra stof per knoop
Stap 3: Gaten boren
Met een capitonboor maakte ik gaten in het schuim op de plekken van de knopen.
Daarna boorde ik op exact dezelfde posities gaten in de houten plank.
Door deze gaten komen later de touwen waarmee de knopen worden aangetrokken.
Stap 4: Knopen maken
Voor de knopen:
- stanste ik eerst ronde lapjes stof
- perste ik de knopen met een knopenpers
In de eerste instantie maakte ik knopen van de zelfde stof. Later besloot ik toch nieuwe knopen te maken van een andere stof om meer contrast te creëren.
Stap 5: Proeflapje maken (belangrijke stap!)
Omdat elke stof anders rekt, maak je altijd eerst een proeflapje.
Zo deed ik dat:
- ik gebruikte twee knoopsgaten
- nam 5 cm vóór en 5 cm na elke knoop
- knipte knopentouw van 60 cm per knoop
- plaatste 4 knopen
Na het aantrekken zag ik hoeveel ruimte er tussen de knopen ontstond. Deze afstanden gebruikte ik voor het definitieve raster.
Stap 6: Raster op de stof uitzetten
Op de achterkant van de stof tekende ik een raster:
- verticale afstand: ca. 20 cm
- horizontale afstand: ca. 19 cm
Vervolgens:
- bevestigde ik elke knoop vooraf aan een touw van 60 cm
- stak ik de knopen vanuit de voorkant door de stof en het schuim
Stap 7: Stof aan het bord bevestigen (knopen aantrekken)
Ik begon altijd:
- met de middelste knopen tegenover elkaar
- daarna de andere tegenoverliggende knopen
- en werkte zo van binnen naar buiten
Bij elke knoop:
- vouwde ik de plooi al in de juiste richting
- zorgde ik dat alle ‘dakjes’ dezelfde kant op wijzen
Aan de buitenrand heb ik sommige knopen iets moeten verplaatsen vanwege stoftekort — dit hoort bij het leerproces.
Stap 8: Stolpplooi maken
Vanaf elke knoop:
- trok ik de stof strak naar de onderzijde van de plank
- niette ik de stof vast
De overtollige stof valt als een soort gordijntje over het vastgeniete deel.
Daarna:
- zette ik de tussenstukken vast met hechtnietjes
- werkte ik van het midden naar buiten, steeds tussen twee plooien in
Stap 9: Afwerking
Toen alle knopen strak zaten:
- knipte ik de overtollige stof weg
- bevestigde ik het onderdoek aan de achterkant
Hiermee was het capitonbord netjes afgewerkt.
Het eindresultaat
Het resultaat is een strak, gelijkmatig capitonbord met diepe knopen en duidelijke plooirichting. Dit oefenpaneel was voor mij de perfecte manier om de techniek van capitoneren écht te begrijpen en onder de knie te krijgen.
Een waardevol project binnen mijn opleiding meubelstofferen bij SyntraPXL.
